مقدمه

در سال های اخیر، محققان حوضه کودک به این نتیجه رسیده اند که روش های سنتی آموزش یعنی آموزش با کتاب یا معلم به تنهایی برای کودکان موثر نیست و اگر بخواهیم یادگیری عمیق، ماندگار و مهارت محور داشته باشیم، به روش های فعال و یادگیری نیاز داریم. یکی از این روش ها موثر در این حوضه، آموزش بازی های رومیزی هستند.

این بازی ها میتوانند هم آموزش و هم سرگرمی باشند، این ترکیب یک ترکیب جذاب برای کودکان است. آموزش بازی های رومیزی علاوه بر سرگرمی ، مهارت های مختلفی مانند تفکر منطقی، مهارت های اجتماعی، حل مسئله، همکاری، تمرکز، و حتی مهارت های پایه مانند شمارش، زبان، و ریاضیات را تقویت میکنند. در این مقاله ابتدا به بررسی مبانی یادگیری از طریق بازی های رومیزی می‌پردازیم، سپس مزایای ویژه این روش را بررسی می‌کنیم، نکاتی عملی برای انتخاب بازی مناسب برای کودکان ارائه می‌کنیم، و در انتها چند بازی رومیزی برای تهیه در یادگیری کودکان معرفی می‌کنیم.

چرا بازی های رومیزی برای یادگیری کودکان موثر است؟

• فعال سازی یادگیری فعال

یادگیری فعال یعنی کودک “فعل” انجام میدهد نه صرفا شنیدن یا دیدن. بازی های رومیزی این امکان را به کودکان میدهند که مهره حرکت دهند، کارت بکشند، تصمیم بگیرند، آزمون و خطا بکنند و دوباره بیاموزند. این فرایند باعث میشود که مفاهیم عمیق تر در ذهن کودک قرار بگیرد.

• تقویت مهارت های شناختی

مهارت های شناختی مثل برنامه ریزی، ارزیابی عملکرد و انتخاب های استراتژیک در بازی بسیار فعالند. وقتی کودک در یک بازی رومیزی مثلا تصمیم میگیرد که مهره ای را تکان دهد یا کارتی را بازی کند یا کدام مسیر را انتخاب کند، در واقع مهارت “تفکر درباره تفکر” را تمرین میکند.

• تقویت مهارت های اجتماعی و ارتباطی

بازی های رومیزی معمولا گروهی هستند دو نفره، سه نفره یا بیشتر. بنابراین کودکان در هنگام بازی کردن به تعامل با همسالان خود یا بزرگتر های خود می پردازند، قواعد را یاد میگیرند و فرصتی برای همکاری، گفت و گو و مذاکره یا رقابت پیدا میکنند. این ویژگی ها به رشد مهارت های اجتماعی مثل انتظار نوبت، رعایت قواعد، تشخیص موقعیت های رقابتی یا همکاری کمک شایانی میکند.

• فراهم کردن تجربه چند حسی

بازی های رومیزی معمولا شامل کارت، تاس، مهره، صفحه بازی یا اجزای بصری-لمسی است. این ویژگی ها، یادگیری را از حالت ذهنی خارج میکند و باعث میشود که کودک با حواس پنج گانه خود به تجربه بازی بپردازد و آنها را درگیر سازد. این تغییر بستر باعث برای کودکان بسیار موثر است.

• انگیزه و لذت بخش بودن

کودکان زمانی که سرگرم باشند بسیار بهتر یاد میگیرند. بازی های رومیزی محیطی ایجاد میکنند که کودک “می‌خواهد” تلاش کند، به چالش بکشد، بازی کند، برنده شود. انگیزه در یادگیری یکی از عوامل کلیدی در بازی های رومیزی است و بازی ها این انگیزه را فراهم میکنند.

مزایا خاص بازی های رومیزی در یادگیری کودکان

• تقویت مهارت ریاضی

مطالعات نشان داده است که بازی های عددی و بازی هایی که نیاز به مهارت های ریاضی مانند شمارش، مقایسه کم یا زیاد، تصمیم گیری عددی دارند موجب افزایش تسلط کودکان بر روی مفاهیم ریاضی می شوند. همچنین بازی های رومیزی بر روی مهارت های حل مسئله و تفکر ریاضی تاثیر بسزایی داشته اند.

• بهبود حافظه و تمرکز

یکی از موضوعات رایج امروزه ضعف در تمرکز و کاهش توان حافظه کوتاه مدت است. بازی های رومیزی به خاطر استفاده از عملکرد به خاطر سپردن و حفظ کردن، نیاز به تصمیم گیری سریع، توجه مداوم به نوبت دیگران، باعث تقویت حافظه و تمرکز میشوند.

• رشد مهارت های زبان و ارتباطی

بازی هایی که شامل صحبت کردن، داستان گویی، سوالات بین بازیکنان هستند فرصت مناسبی برای رشد زبان ایجاد میکنند. کودکان میتوانند گفت و گو کنند، اصطلاحات جدید یاد بگیرند، تصمیم بگیرند. این ویژگی ها برای زبان مادری و حتی زبان دوم بسیار مفید است.

• افزایش خلاقیت و تفکر استراتژیک

بعضی از بازی های رومیزی نیاز دارند که کودکان برنامه‌ای برای نوبت بعدی خود داشته باشند، در مقابل حرکت حریف عکس العمل نشان دهند، گزینه های مختلف را بسنجند، این یعنی تفکر استراتژیک و خلاقانه. چنین تمرینی در حوضه های دیگر تحصیلی نیز میتوانند مفید باشند.

• تقویت مهارت های اجتماعی و ارتباطی

در هنگام بازی کودکان باید قوانین را بپذیرند، شانس را تحمل کنند، نوبت را تحمل کنند، تجربه شکست را تحمل کنند. این تجارب به کودک مهارت های مدیریت هیجان، صبر، ارتباط دوستانه، رعایت قواعد بازی می‌آموزد.

نحوه انتخاب بازی رومیزی مناسب برای کودکان

برای انتخاب بازی رومیزی مناسب برای کودکان که در یادگیری آنها تاثیر گذار باشد باید به نکات زیر توجه کرد

• مناسب سن کودک باشد، بازی برای سن کودک یا کمی بزرگتر طراحی شده باشد. بازی اگر بسیار سخت باشد مائوس کننده است و اگر بسیار آسان باشد انگیزه ایجاد نمی کند.
• اهداف آموزشی روشن باشد، بررسی شود که این بازی چه اهدافی را هدف قرار داده است مثلا شمارش، تفکر منطقی، زبان، همکاری.
• به صورت گروهی انجام شود، چون مهارت های اجتماعی مهم هستند خوب است بازی امکان چند نفره بازی کردن داشته باشد
• مدت زمان بازی مناسب باشد، بازی های خیلی طولانی ممکن است کودک را خسته کند. بازی هایی که حدود 20 تا 30 دقیقه هستند معمولا بهتر هستند.
• ترجمه یا تولید ایران، برای کودکان ایرانی بازی هایی که به زبان فارسی ترجمه یا تولید شده اند مناسب تر است زیرا زبانی سد راهشان نمی شود.
• تنوع و جذابیت بصری، تصاویر جذاب و کارت های رنگی و قطعات لمس شدنی باعث میشود که کودک به بازی کردن بیشتر علاقه نشان دهد.
• قابلیت تکرار پذیری، بازی هایی که هر بار یک تجربه متفاوت به کودک منتقل میکنند، بهتر هستند. زیرا تکرار بازی باعث تثبیت مهارت میشود.
• در صورت نیاز برای کودک خود آموزش بازی های رومیزی رو تفسیر کنید با زبان ساده.

خانواده دوست بودن، اگر بتوان بازی خواهر یا برادر با والدین بازی کرد، تجربه اجتماعی کودک افرایش می یابد.

نکاتی برای والدین و معلمان

• با بازی های ساده و کوتاه شروع کنید

ابتدا بازیی کوتاه و ساده انتخاب کنید که بتوانید در مراحل اول به کودک کمک کنید و او را همراهی کنید.

• برای بازی فضایی اختصاصی در نظر بگیرید

مکانی را برای بازی در نظر بگیرید که کودک دچار حواس پرتی نشود.

• به کودک بازخورد بدهید

وقتی کودک در بازی موفق میشود یا اشتباه میکند، به او درباره کار او بازخورد سازنده بدهید.

• پرسش و گفت و گو کنید

بعد از بازی از کودک درباره بازی از کودک سوالاتی مانند (چه چیزی یاد گرفتی؟) یا (کدام کار را دوست داشتی؟) بپرسید. این کار باعث کودک عمیق تر بازی را یاد بگیرد.

• منصفانه قانون بگذارید

کودک را در تعیین  کردن قوانین ساده بازی شرکت دهید. این کار باعث میشود که کودک بخشی از کار را “کار خودش” بداند و انگیزاش بالاتر برود.

• در بازی ها تنوع بگذارید

هر چند هفته یک بار بازی یا بازی های جدید  بیاورید تا برای کودک تنوع داشته باشد و اشتیاقش تازه شود.

• بازی را با آموزش رسمی ترکیب کنید

برای افزایش انگیزه کودک در درس خواندن از بازی هایی استفاده کنید که آن مفاهیم را سرگر کننده جلوه دهند.

• با مشاهده بازی را با کودک تطبیق دهید

اگر کودک پس از یا در حین بازی بی حوصله میشود یا بازی برایش سخت میشود، سطح بازی را به نسبت بالا یا پایین تر بیاورید.

• بازی خانوادگی باشد

بازی با خواهر و برادر و والدین محیط بازی را صمیمانه و دلپذیر تر میکند و مشارکت کودک بالاتر می رود.

در ادامه چند بازی رومیزی مناسب برای یادگیری و آموزش معرفی میشوند:

بازی مهراس: مناسب برای 8 سال به بالا

بازی مهراس یک تجربه رومیزی چند نفره است که بازیکنان را وارد دنیای پرتنش مبارزه با ستمگران و فتح قصر های اشرافی میکند.

در این بازی، هر بازیکن در نقش یکی از اعضای گروه عدالت‌طلب مهراس قرار می‌گیره و باید با استفاده از سلاح‌های خاص نقشه‌های دقیق و همکاری تیمی، قصرهای تحت سلطه‌ی ستمگران رو فتح کنه. مهراس با طراحی داستان‌محور و تعاملی‌اش، مفاهیمی مثل عدالت‌خواهی، تصمیم‌گیری استراتژیک و کار گروهی رو به زبان بازی آموزش می‌ده. بدون نیاز به تجربه قبلی، همه می‌تونن وارد بازی بشن و در کنار هیجان، با مفاهیم اجتماعی و اخلاقی آشنا بشن. مباحثی مثل برنامه‌ریزی حمله ، انتخاب سلاح مناسب و تحلیل موقعیت‌ها ، در قالب بازی تجربه می‌شن. رقابت‌ها پرتنش‌ان ، نقشه‌ها تعیین‌کننده‌ان ، و برنده کسیه که هوشمندانه‌تر قصرها رو فتح کنه و عدالت رو برقرار کنه.

برای دریافت اطلاعات بیشتر از این بازی و آموزش بازی های رومیزی جدید و همچنین خرید این بازی روی کلمه ی بازی مهراس کلیک کنید.

بازی پولکی: برای سن 8 سال به بالا

بازی «پولکی» یک تجربه‌ی رومیزی چندنفره‌ست که بازیکنان رو وارد دنیای پرچالش تجارت و تولید می‌کنه

در این بازی، هر بازیکن باید با مدیریت منابع اولیه، تاس‌اندازی هوشمندانه و معامله‌های استراتژیک ، محصولات خودش رو تولید کنه و اون‌ها رو به طلا تبدیل کنه.

اینجا فقط خرید و فروش نیست! پولکی با طراحی ایرانی و خلاقانه‌اش ، مفاهیمی مثل هوش مالی ، ریسک‌پذیری و بهره‌وری اقتصادی رو به‌صورت کاملاً کاربردی و سرگرم‌کننده آموزش می‌ده. بدون نیاز به دانش اقتصادی، همه می‌تونن وارد بازی بشن و در کنار رقابت، با مفاهیم مهم مالی آشنا بشن.

مباحثی مثل تخصیص منابع ، تحلیل بازار و تصمیم‌گیری در شرایط نوسان در قالب بازی تجربه می‌شن. رقابت‌ها نفس‌گیرن، تصمیم‌ها سرنوشت‌سازن و برنده کسیه که بهتر معامله کنه و هوشمندانه‌تر طلا جمع کنه.

برای آموزش بازی های رومیزی دیگر و آشنایی بیشتر با این بازی و خرید روی کلمه ی بازی پولکی کلیک کنید.

بازی مروارید صورتی: برای سن 8 سال به بالا

مروارید صورتی؛ انتخاب، خلاقیت و سبک زندگی روی میز! بازی «مروارید صورتی» یه تجربه‌ی رومیزی چندنفره‌ست که بازیکن‌ها رو وارد دنیای جذاب انتخاب پوشش و سبک زندگی می‌کنه.

هر بازیکن باید برای موقعیت‌های مختلف مثل مدرسه، مهمانی، ورزش و سفر، ترکیب مناسبی از لباس‌ها رو انتخاب کنه تا بتونه بهترین استایل رو برای اون موقعیت بسازه و امتیاز بگیره.

اینجا فقط لباس نیست! مروارید صورتی با طراحی تعاملی و هوشمندانه، مفاهیمی مثل سلیقه شخصی، تصمیم‌گیری سریع، و شناخت موقعیت‌ها رو به زبان بازی آموزش می‌ده.

برای آموزش بازی های رومیزی بروز اکو گیم و خرید بازی مروارید صورتی روی کلمه ی بازی مروارید صورتی کلیک کنید.